Rekenkamer en Wiebes botsen over belastingcontroles bedrijfsleven

De Belastingdienst moet zich meer richten op controles op het bedrijfsleven. Vooral kleine en middelgrote ondernemingen lichten vaak de hand met hun belastingplicht, terwijl van grote ondernemingen helemaal niet bekend is of ze wel genoeg belasting betalen. Die aanbeveling doet de Algemene Rekenkamer, na onderzoek naar de effectiviteit van het handhavingsbeleid van de Belastingdienst. Staatssecretaris…

hh-60075750

De Belastingdienst moet zich meer richten op controles op het bedrijfsleven. Vooral kleine en middelgrote ondernemingen lichten vaak de hand met hun belastingplicht, terwijl van grote ondernemingen helemaal niet bekend is of ze wel genoeg belasting betalen.
Die aanbeveling doet de Algemene Rekenkamer, na onderzoek naar de effectiviteit van het handhavingsbeleid van de Belastingdienst. Staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën gaat de aanbeveling echter ‘niet onverkort’ overnemen, schrijft hij in een reactie.

 
Fiscus loopt miljarden mis bij mkb
Een op de tien particulieren maakt nog fouten in zijn aangifte. De schatting is dat de fiscus bij de 8 miljoen belastingplichtige particulieren zo’n €500 mln misloopt. Bij de 1,7 miljoen kleine en middelgrote bedrijven was in 2012 bij bijna vier van de tien sprake van fouten, waardoor de fiscus naar schatting bijna €3,5 mrd misliep.
Hoe het met de naleving bij de 9000 grote ondernemingen in Nederland is gesteld, weet de Belastingdienst volgens de Rekenkamer niet eens.

 
Geen controlecapaciteit overhevelen
Wiebes wil geen controlecapaciteit overhevelen. Hij vindt dat de Rekenkamer onvoldoende kijkt naar het belang van proactieve en preventieve actie voor de belastingmoraal en de gehoorzaamheid van particulieren. ‘Een vermindering van toezicht op particulieren kan maatschappelijke en politieke gevolgen hebben die onaanvaardbaar zijn’, aldus de VVD-staatssecretaris. Dat kan ten koste gaan van de inkomsten.
De Rekenkamer is overigens goed te spreken over de inzet van de dienst bij de aangiftecontroles. Er wordt veel meer ingezet op preventie en begeleiding van de belastingplichtigen. Bekendste voorbeeld is de vooraf ingevulde aangifte, die sinds 2013 het aantal fouten met 29% heeft verminderd.

 
Risicogericht werken levert meer op
Ook het meer risicogericht werken op basis van systematische en gestructureerde data-analyse, werpt vruchten af. In vergelijking met ongerichte boekenonderzoeken zijn de correctieopbrengsten hoger. De steekproeven blijven overigens wel nodig om nieuwe risicofactoren te vinden.
Of de Belastingdienst de 12.700 ambtenaren die bezig zijn met controle en handhaving wel goed inzet, kan niet worden vastgesteld. Volgens de Rekenkamer ontbreekt daarvoor de juiste informatie. De dienst kan niet aantonen dat meer investeringen in handhaving ook leiden tot meer belastinginkomsten, stelden de onderzoekers vast. Daarvoor zijn meer managementinformatie en evaluaties van de ingezette instrumenten nodig.
Volgens Wiebes is dat precies waar hij mee bezig is met zijn hervorming van de Belastingdienst en de daarbij behorende Investeringsagenda.

 
Tax gap niet bekend
De Rekenkamer keek op verzoek van de Tweede Kamer ook naar de zogenoemde ‘tax gap’, die de gemiste belastingopbrengsten meet. De Nederlandse Belastingdienst maakt daar geen schatting van en de Rekenkamer stelt vast dat dat ook elders nauwelijks gebeurt.
Wel wordt het nalevingstekort berekend, maar dat is recentelijk niet meer gebeurd. De Rekenkamer vindt dat aan zo’n jaarlijkse rapportage prioriteit moet worden gegeven. Ze zegt dat nu ook de 9000 grote ondernemingen daarbij in beeld moeten komen.
Grote bedrijven minder grijpbaar
Maar Wiebes verwacht dat die schattingen ‘minder betrouwbaar’ zullen zijn. Ook speelt een rol dat activiteiten, vermogen en winsten bij grote ondernemingen ‘mobieler zijn en geregeld naar andere jurisdicties kunnen worden overgebracht of juist naar Nederland’.
Wel worden dit jaar boekenonderzoeken gedaan bij 350 grote ondernemingen, waaruit mogelijk een schatting en analyse kunnen volgen over inningsverliezen en nalevingstekorten.

 

Bron: Fd.